Bài giảng Tiếng Việt Lớp 5 - Luyện từ và câu: Dấu gạch ngang

Nội dung tài liệu: Bài giảng Tiếng Việt Lớp 5 - Luyện từ và câu: Dấu gạch ngang

1. Biết thêm một công dụng của dấu gạch ngang: đặt ở giữa câu để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong câu; biết dùng dấu gạch ngang đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích khi viết.
2. 1. Dấu gạch ngang trong các câu dưới đây được dùng để làm gì? A. Đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật. B. Đánh dấu các ý liệt kê. C. Nối các từ ngữ trong một liên danh. D. Đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích.
3. 2. Nêu đặc điểm về vị trí và công dụng của dấu gạch ngang trong mỗi trường hợp dưới đây:
4. Dấu gạch ngang đứng ở giữa câu, dùng để đánh dấu bộ phận chú thích trong câu
5. Dấu gạch ngang đánh dấu các ý liệt kê và đứng ở đầu mỗi ý liệt kê.
6. Dấu gạch ngang nối các từ ngữ trong một liên danh và đứng ở giữa các từ ngữ.
7. Ngoài việc dùng để đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật, đánh dấu các ý liệt kê, nối các từ ngữ trong một liên danh, dấu gạch ngang có thể được đặt ở giữa câu để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong câu.
8. 3. Dấu gạch ngang trong câu nào dưới đây dùng để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích? (1) Giuyn Véc-nơ – một trong những người được gọi là “cha đẻ của khoa học viễn tưởng” – rất thích du lịch tới các miền xa xôi. (2) Năm mười một tuổi, cậu định đi theo một chiếc thuyền Ấn Độ – chiếc thuyền mà cậu hi vọng sẽ căng buồm đi khắp đó đây. (3) Khi cha phản đối, cậu đã hứa: – Từ nay, con chỉ du lịch trong tưởng tượng thôi. (4) Nhờ những chuyến “du lịch” đó, Giuyn Véc-nơ đã viết nên nhiều truyện khoa học viễn tưởng: – Hai vạn dặm dưới biển, – Vòng quanh thế giới trong 80 ngày.... (Theo Bảo Ngọc)
9. (1) Giuyn Véc-nơ – một trong những người được gọi là “cha đẻ của khoa học viễn tưởng” – rất thích du lịch tới các miền xa xôi. Dấu gạch ngang dùng để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích (2) Năm mười một tuổi, cậu định đi theo một chiếc thuyền Ấn Độ – chiếc thuyền mà cậu hi vọng sẽ căng buồm đi khắp đó đây.
10. Đánh dấu lời (3) Khi cha phản đối, cậu đã hứa: nói trực tiếp – Từ nay, con chỉ du lịch trong tưởng tượng thôi. (4) Nhờ những chuyến “du lịch” đó, Giuyn Đánh dấu ý Véc-nơ đã viết nên nhiều truyện khoa học liệt kê viễn tưởng: – Hai vạn dặm dưới biển, – Vòng quanh thế giới trong 80 ngày....
11. 4. Viết 2 – 3 câu về một danh nhân, trong đó có dùng dấu gạch ngang để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích. Ví dụ: Một lần, Pa-xcan đi về khuya, thấy bố – một viên chức tài chính – vẫn cặm cụi ngồi kiểm tra sổ sách. Anh rất thương bố, lặng lẽ đi về phòng mình và vạch sơ đồ gì đó lên giấy. Ít hôm sau, anh đã chế tạo xong cái máy cộng trừ và mang tặng bố, giúp bố bớt vất vả vì những con tính.